Dekarbonizacja, czyli budownictwo neutralne dla klimatu w zasięgu ręki

 

Dom nowoczesny, niedrogi i niskoemisyjny – to marzenie nie tylko inwestorów, ale też każdego z nas. Wykorzystane materiały budowlane powinny być zoptymalizowane tak, aby maksymalnie zmniejszyć zużycie energii i związane z tym koszty, zarówno dla wykonawcy, jak i mieszkańców. Z pomocą przychodzi dekarbonizacja budownictwa, czyli dążenie do całkowitego ograniczenia emisji CO2. 

budynek zielony

Wyobraźmy sobie taką sytuację. Jest rok 2050. Kasia i Tomek właśnie dostali klucze do swojego nowego domu. Podłogi, sufity i ściany są wykonane z materiałów niskoemisyjnych, głównie na bazie betonu. Mało tego, 90% betonu wytworzono z materiałów odzyskanych po wyburzeniu budynków. Naturalnie izolujące właściwości betonu sprawiają, że w domu utrzymuje się umiarkowana temperatura, co zmniejsza ogólne zużycie energii.

Niskoemisyjne właściwości domu Kasi i Tomka są widoczne na rachunku ich generalnego wykonawcy. Zastosowane materiały nie są drogie w porównaniu do starszych technik budowlanych. Produkowane są lokalnie, zatem ograniczony jest ich transport, co wpływa na redukcję śladu węglowego. Są też zgodne z przepisami prawa budowlanego.

 

Niskoemisyjność: fikcja czy rzeczywistość?

Budownictwo neutralne klimatycznie jest możliwe. Wymaga jednak od branży budowlanej pełnej integracji – dotyczy to zarówno takich wskaźników jak bezpieczeństwo, koszty i trwałość, ale też aktywnej współpracy. Współpraca ta powinna obejmować nie tylko firmy z branży, ale też decydentów politycznych, którzy odgrywają kluczową rolę w rozwoju technologii niskoemisyjnych.

Trendy demograficzne i urbanistyczne wskazują, że w ciągu następnych trzech dziesięcioleci liczba mieszkańców obszarów miejskich wzrośnie o kolejne dwa miliardy ludzi, a 60% infrastruktury, której potrzebuje ludzkość, wciąż jeszcze nie zbudowano. W Europie już dwie trzecie ludności mieszka w miastach. Wiele ośrodków miejskich boryka się jednak z niedoborem mieszkań i koniecznością wymiany przestarzałej infrastruktury. Budynki są energochłonne i wysokoemisyjne, a ponad 30% śmieci na europejskich wysypiskach pochodzi z wyburzonych budynków. 

Wyzwaniem branży budowlanej jest zaspokojenie rosnącego zapotrzebowania na wysokiej jakości budynki mieszkalne i infrastrukturę przy jednoczesnym przejściu na budownictwo niskoemisyjne i gospodarkę obiegu zamkniętego. W Lafarge wierzymy, że misja ta jest możliwa do zrealizowania.

Dekarbonizacja budownictwa jest wspólną misją

Osiągnięcie budownictwa neutralnego dla klimatu zależy głównie od zwiększonej współpracy w całym łańcuchu, od regulatorów po deweloperów, wykonawców i producentów. Takie podejście umożliwi osiągnięcie wspólnego celu: neutralnych klimatycznie budynków.

Pamiętajmy przy tym, że neutralność klimatyczną należy zdefiniować z uwzględnieniem wszystkich etapów życia budynku: od budowy po użytkowanie, rozbiórkę i recykling. Nie chodzi o to, by jeden materiał przeciwstawiać drugiemu. Liczy się ogólna emisja dwutlenku węgla przez nasze budynki i infrastrukturę. I w tym kierunku powinny podążać przepisy budowlane.

cementownia kujawy lafarge w nocy

Lafarge stawia na niską emisję CO2

Dekarbonizacja budownictwa wymaga zmniejszenia zużycia węgla przez przemysł cementowy i betonowy.

W Lafarge w Polsce począwszy od lat 90. obniżyliśmy emisję w produkcji cementu i betonu o 40%. Do 2025 roku chcemy zmniejszyć ślad węglowy w naszych produktach o kolejne 15%.W Europie przyspieszamy naszą transformację, przeznaczając 145 milionów euro na inwestycje mające na celu zmniejszenie śladu węglowego o dodatkowe 15% do 2022 roku. Aby osiągnąć dalsze postępy, przyglądamy się zaawansowanym technologiom, takim jak wychwytywanie i wykorzystanie dwutlenku węgla. Projekty demonstracyjne rozwijają się w pożądanym kierunku i w perspektywie średnioterminowej należy oczekiwać wymiernych rezultatów.

Opracowujemy przyszłościowe materiały budowlane, aby dostarczyć najnowocześniejsze, innowacyjne i oszczędne technologie, które wspomogą transformację konwencjonalnego budownictwa.

Prawie połowa naszych patentów odnosi się do rozwiązań niskoemisyjnych, a większość naszych zespołów badawczo-rozwojowych i handlowych aktywnie współpracuje z klientami i partnerami, aby szybciej wprowadzać technologie na rynek. Obecnie wprowadzamy do obrotu beton, który pochłania CO2 i pozwala przekształcić odpady budowlane i porozbiórkowe w nowe materiały.

Już teraz wprowadziliśmy w Polsce beton nisko- i zeroemisyjny. W trakcie przeprowadzonych analiz ustalono, że beton niskoemisyjny ma emisyjność o 48% mniejszą od zwykłego betonu towarowego tej samej klasy. Do opracowania mieszanki oraz dalszego porównania jej emisyjności wykorzystano betony o tej samej klasie wytrzymałości i ekspozycji. Opierając się na tej samej recepturze, możliwe było również uzyskanie betonu zeroemisyjnego, dzięki włączeniu do procesu systemu kompensacyjnego realizowanego przy współpracy z ONZ.

Cena emisji dwutlenku węgla – komentarz Marcela Cobusa, Head of Region Europe, LafargeHolcim

Aby przyspieszyć przejście sektora wytwórczego na gospodarkę niskoemisyjną, zasadnicze znaczenie dla stymulowania ciągłych inwestycji i innowacji ma konkurencyjność europejskiego przemysłu – mówił w wywiadzie dla „Politico” Marcel Cobus, Head of Region Europe, LafargeHolcim.

Zaznaczył, że celem powinno być czerpanie z produkcji lokalnej, która będzie korzystać z lokalnych umiejętności i zasobów do wytwarzania produktów do lokalnego użytku. Jego zdaniem utrzymanie produkcji na poziomie lokalnym jest podstawą gospodarki o obiegu zamkniętym. Ważna jest również regulacja emisji dwutlenku węgla w Europie.

Biorąc pod uwagę zaawansowany stan regulacji emisji dwutlenku węgla w Europie w porównaniu z innymi regionami, popieramy natychmiastowe wprowadzenie mechanizmu  opłat za emisję dwutlenku węgla w odniesieniu do  cementu z importu w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji. Pozwoli to zwiększyć liczbę nowo powstających niskoemisyjnych rozwiązań w UE, zapewni przewidywalność inwestycji oraz zapobiegnie “ucieczce emisji dwutlenku węgla” i inwestycji.

Cobus zwraca uwagę, że należy myśleć bardziej długofalowo. Celem jest osiągnięcie neutralności klimatycznej w budownictwie do 2050 roku, ale żeby tak się stało, należy zagwarantować, że cena CO2 będzie istotna nie tylko dla producentów, ale też dla użytkowników końcowych.

Ustalanie cen emisji dwutlenku węgla mogłoby przybrać formę opłaty konsumpcyjnej, która stymulowałaby innowacje, zachęcałaby do tworzenia rozwiązań alternatywnych i przyspieszała ich wprowadzanie na rynek. Nie chodzi o to, czy potrzebujemy ceny emisji dwutlenku węgla. Pytanie brzmi: „Jak możemy zaprojektować taką cenę emisji dwutlenku węgla, aby była ona istotna we wszystkich procesach decyzyjnych?”.

Na koniec Marcel Cobus z LafargeHolcim zaznaczył, że kluczową rolę w ustalaniu cen mają decydenci polityczni, ale równolegle powinny być wprowadzane odpowiednie przepisy budowlane.

Podsumowanie

Budownictwo neutralne pod względem klimatycznym wymaga zaakceptowania nowych materiałów, technik budowlanych i norm opartych na zrównoważonym rozwoju. Wymaga również, aby rosnące koszty emisji dwutlenku węgla znalazły odzwierciedlenie w rozwiązaniach budowlanych, bez barier utrudniających ich przyjęcie. Rozwiązania niskoemisyjne muszą stać się normą i tym samym być bardziej konkurencyjne w porównaniu z rozwiązaniami konwencjonalnymi.

 

Artykuł powstał na podstawie wywiadu udzielonego przez Marcela Cobusa, Head of Region Europe, LafargeHolcim dla „Politico”. Tekst oryginalny: Climate-neutral construction is within our grasp (data publikacji 4.12.2019).

 

Artykuły powiązane